Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
w Kolbuszowej

Do poczytania

  • Odpowiedzialność i przestrzeganie zasad – ważny cel w wychowaniu

    W życiu społecznym potrzebny jest ład i porządek, które przejawiają się m.in. w przyjętych zasadach oraz strukturach organizujących wspólne funkcjonowanie. Dzieci uczą się od rodziców i wychowawców, uczniowie od nauczycieli, a pracownicy współpracują z przełożonymi, kierując się ustalonymi regułami.

    Młody człowiek, który dopiero zdobywa doświadczenie, potrzebuje wsparcia i wskazówek ze strony dorosłych. Wraz z dorastaniem naturalnie rozwija samodzielność i coraz częściej podejmuje własne decyzje. Ważne jest więc stopniowe kształtowanie jego sumienia i odpowiedzialności poprzez konsekwentne wprowadzanie zasad, przy jednoczesnym dbaniu o to, by nie popadł ani w nadmierną uległość, ani w brak zaangażowania czy lekceważenie obowiązków.

    Dzięki uczeniu się odpowiedzialności dziecko przyswaja normy moralne, rozumie znaczenie zasad i rozwija własny system wartości. Brak szacunku dla ustalonych reguł może prowadzić do trudności w funkcjonowaniu społecznym i relacjach z innymi.

    Okres dojrzewania często wiąże się z naturalnym buntem i potrzebą zaznaczenia własnej niezależności. Może to być także sygnał, że wcześniejsze doświadczenia wychowawcze wymagały większej równowagi. Ważne jest, aby młody człowiek uczył się kierować swoją niezgodę w sposób konstruktywny — przeciwko temu, co rzeczywiście niewłaściwe, a nie przeciwko osobom, które go wspierają.

    W procesie wychowania, szczególnie w okresie dojrzewania, warto pamiętać, aby nie przeciążać dzieci i młodzieży nadmierną liczbą poleceń. Nie każde dziecko jest gotowe do natychmiastowego wykonywania poleceń, ponieważ wymaga to zaangażowania, motywacji i gotowości do działania. Dlatego oczekiwania powinny być dostosowane do etapu rozwoju oraz indywidualnych możliwości dziecka. W pewnym wieku zamiast poleceń lepiej sprawdzają się sugestie czy propozycje, które wzmacniają poczucie sprawczości.

    Nie należy stawiać wymagań zbyt wysoko – ważniejsze jest wspieranie dziecka w stopniowym pokonywaniu trudności. W takiej atmosferze rzadziej pojawiają się reakcje oporu. Istotna jest również forma komunikacji: nadmierne tłumaczenie czy długie uzasadnienia mogą być nieskuteczne, zwłaszcza wobec młodszych dzieci. Kluczowe znaczenie ma natomiast relacja oparta na zaufaniu i autorytecie dorosłego. Pytania dziecka, takie jak „dlaczego?”, nie zawsze są przejawem sprzeciwu – często wynikają z naturalnej ciekawości.

    Aby ograniczyć napięcie i tzw. reakcje obronne, warto unikać stawiania wymagań w sytuacjach silnych emocji. Komunikaty powinny być jasne, krótkie, wypowiadane spokojnym tonem, z jednoczesnym zachowaniem stanowczości i szacunku wobec dziecka.

    Kształtując postawę odpowiedzialności, należy zachować równowagę, by nie doprowadzić do nadmiernej uległości czy braku pewności siebie. Zbyt podporządkowane dziecko może mieć trudność w przeciwstawianiu się negatywnym wpływom otoczenia.

    Ważne jest także wspieranie w dziecku takich cech jak wytrwałość, zaangażowanie i umiejętność współpracy, zamiast wzmacniania postaw takich jak bierność czy nadmierne skupienie na sobie.

    W wychowaniu warto pamiętać, że pozytywne wzmocnienie — uznanie, pochwała i okazywanie szacunku — są skutecznym sposobem budowania właściwych postaw, znacznie bardziej niż sama krytyka czy kara.

    Opracowała: Jolanta Bystrek
    – psycholog

     

  • A może tym radem się uda?- Czyli o tym jak skutecznie zrealizować wyznaczony cel.

    Skuteczne  sformułowanie celu wymaga od nas wiedzy oraz przestrzegania kilku ważnych zasad. 

    Jeśli chcemy, aby nasze noworoczne, wiosenne, zdrowotne czy podjęte z innego powodu  postanowienie nie skończyło się na zapisaniu na kartce papieru czy urządzeniu elektronicznym, musimy podejść do sprawy z uwagą i merytorycznym spojrzeniem. Dotyczy to zarówno młodszych, jak i starszych.

    Przeszkodą w zrealizowaniu zaplanowanych działań wcale nie jest brak silnej woli, motywacji czy nagłe wydarzenie życiowe ale sposób w jaki je określimy i zaplanujemy. Gdy stawiamy sobie jakiś cel, natychmiast staje się on częścią nas. Mózg pomaga nam w osiąganiu naszych celów, nagradzając nas już za samo dążenie w ich kierunku. Dlatego wizualizacja już osiągniętego celu i przyjemnych uczuć z tym związanych jest tak ważna w całym procesie, ponieważ potęguje to mechanizmy, które zachodzą w naszych mózgach.

    Jaki powinien być nasz cel ?

    • Określony w pozytywny sposób i zapisany w czasie teraźniejszym- definiuje to, co chcemy osiągnąć np. ,,Spędzam przynajmniej godzinę dziennie z rodziną bez telefonu”,
    • Sprecyzowany –  jednocześnie daje pole manewru, a nie ogranicza możliwości przez zbyt konkretne wymagania,
    • Realny  – zbyt łatwy nie zmotywuje  do wysiłku, nierealny stanie się przyczyną frustracji,
    • Mierzalny – umożliwia sprawdzenie poziomu wykonania i całkowite zrealizowanie,
    • Określony w czasie – zawiera przybliżony termin realizacji, dokładna data, może wywołać stres, który będzie wzrastał wraz ze zbliżającym się końcem.

    W jaki sposób nauczyć dzieci i młodzież właściwego formułowania celów?

    Kilka praktycznych wskazówek:

    • Wyjaśnić sens wyznaczania sobie celów – odpowiedzieć na pojawiające się pytania: Po co mam to robić? Dlaczego jest to ważne? Co mi to da?
    • Dać samodzielność w formułowaniu celu – dorosły powinien wspierać, pomagać, doradzać, ale nie narzucać swojego zdania.
    • Wykorzystywać sytuacje – zdarzające się przy różnych okazjach. Kiedy widzimy, że dziecko lub uczeń chce zaangażować się w jakąś aktywność (np. wygrać konkurs matematyczny składający się z kilku etapów) pokażmy, jak rozplanować działania, aby każdego dnia przybliżały go do zwycięstwa, a tym samym do realizacji wyznaczonego celu.
    • Uczyć realizmu – nie wszystkie cele, które dziecko sobie wyznaczy będą możliwe do spełnienia, a przynajmniej nie od razu. Cele muszą być dopasowane do możliwości dziecka, jego predyspozycji i wieku. Kiedy widzimy, że naszego podopiecznego poniosła wyobraźnia, należy delikatnie wyjaśniać mu konieczność modyfikacji sformułowanych celów.
    • Budować odpowiedzialność za swoje cele – każda decyzja niesie ze sobą konsekwencje, dlatego tak ważne jest, aby młodzi stawiali sobie cele w sposób prawidłowy i przemyślany. Nie ma sensu planować czegoś, co jest nierealne do wykonania.
    • Zaznajomić z metodą małych kroków – uczyć dzieci, że do celu należy podążać powoli, zaopatrzonym w cierpliwość i wytrwałość. Formułując cele warto pamiętać, że chcąc osiągnąć wiele, trzeba zacząć od małych kroków. Małe cele łatwiej osiągnąć, a to daje motywację do kolejnych działań.
    • Doceniać chęci i wysiłek włożony w realizację celu – bardzo ważna jest tutaj wiara w dziecko i to, że mu się uda. Rodzic, nauczyciel, dorosły, który jest dla dziecka ważny to osoby, które powinny być najwierniejszymi kibicami młodego człowieka. Zachęca do tego motto naszej poradni „ … mów dziecku, że jest dobre, że może, że potrafi …” J.Korczak
    • Wspierać – kiedy coś się nie uda, pomóc w opracowaniu nowego planu i strategii działania, pokazać, co poszło nie tak i dlaczego. Uświadomić, że nie na wszystko w życiu mamy wpływ, ale każda porażka czegoś nas uczy, a nawet możemy z niej skorzystać biorąc doświadczenie na przyszłość.
    • Zachęcać do tworzenia własnej listy marzeń – każdy z nas ma marzenia, a młodzi ludzie mają ich szczególnie dużo. Warto zachęcić dziecko do zapisania lub stworzenia kolażu swoich marzeń. Widząc swoje pragnienia zapisane na kartce papieru lub przedstawione graficznie łatwiej zastanowić się, jaka droga może prowadzić do ich realizacji.
    • Być dobrym przykładem – dla młodego człowieka autentyczny przykład znaczy więcej, niż tysiąc słów. Zatem warto pokazać dziecku, że my również, jako dorośli wyznaczamy cele i staramy się konsekwentnie je realizować. Nie zrażamy się przeciwnościami losu oraz błędami, które popełnimy, ale wyciągamy z nich wnioski na przyszłość. Dzięki temu możemy cieszyć się efektami naszej pracy i wytrwałości. Dobrze, kiedy dziecko ma możliwość obserwacji naszych działań oraz podziwiania efektu końcowego.

    A może wspólnie łatwiej zrealizować cel?

    Wspólne cele są istotnym elementem budowania silnych i zdrowych relacji między ważnym dla siebie osobami. Kiedy członkowie rodziny angażują się  w ustalanie celów a później w ich realizację, tworzą poczucie wspólnoty i współodpowiedzialności. Działając razem, nie tylko osiągają zamierzone rezultaty, ale również wzmacniają więzi między sobą.

    Ustalanie i realizowanie wspólnych celów w rodzinie pozwala na:

    • Wzmocnienie komunikacji – regularne dyskusje na temat celów i postępów w ich realizacji sprzyjają otwartemu dialogowi,
    • Budowanie zaufania – gdy każdy członek rodziny czuje się zaangażowany, zwiększa się poczucie zaufania i wsparcia,
    • Wzmacnianie motywacji – wspólne dążenie do celu działa inspirująco. Wspieranie się na każdym etapie może przynieść znacznie lepsze efekty niż indywidualne działania,
    • Wyrażenie swoich potrzeb i oczekiwań – wspólne planowanie pozwala dostrzec jakie marzenia i dążenia mają poszczególne osoby,
    • Wspólne spędzanie czasu – rodzinne cele stają się nie tylko narzędziem do osiągania sukcesów i rozwoju, ale również sposobem na tworzenie niezapomnianych wspomnień,
    • Kształtowanie więzi i poczucia przynależności – dzięki wspólnemu definiowaniu kierunków działań i realizowanym aktywnością,
    • Wspólne wartości – ustalanie celów pomaga zdefiniować, co jest ważne dla rodziny, co z kolei wzmacnia ich poczucie tożsamości i jedności.

     

    Izabela Halat-Wójcicka -psycholog

    Materiał źródłowy:

    https://przelambariere.pl/po-co-i-jak-stawiac-sobie-cele/

    https://pedagogonline.pl/jak-dobrze-planowac-i-wyznaczac-cele/

    https://www.przedszkolena5.edu.pl/wspolne-cele-rozwojowe-jak-ustalac-je-razem-z-rodzina

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

  • Ortodonta czy logopeda? Kompleksowe wsparcie rozwoju mowy i funkcji ustno-twarzowych.

    Współczesna terapia logopedyczna coraz częściej podkreśla, jak istotne jest holistyczne podejście do rozwoju mowy i funkcji ustno-twarzowych.

    Zaburzenia artykulacji, opóźnienia mowy czy trudności w prawidłowym funkcjonowaniu układu stomatognatycznego mają złożone przyczyny, które warto rozpatrywać w kontekście funkcji biologicznych, rozwoju strukturalnego oraz czynności prymarnych.

    Przestrzeń ustno-twarzowa jako wspólne pole działania

    Podobnie jak ortodonci, którzy zajmują się wadami zgryzu, my, logopedzi, koncentrujemy się na funkcjonowaniu narządu mowy i jego powiązaniach z anatomią twarzy. Wspólne dla obu dziedzin jest rozpoznanie, że przestrzeń orofacjalna stanowi kluczowy obszar pracy, ponieważ w jej obrębie zachodzą zarówno zmiany strukturalne, jak i funkcjonalne.

    Poszukiwanie przyczyn zaburzeń

    Podstawą skutecznej terapii jest analiza etiologii problemu. Zarówno ortodonci, jak i logopedzi, starają się zidentyfikować źródło trudności, badając m.in. nawyki oddechowe, sposób połykania, pozycję języka czy funkcje mięśni twarzy. Zaburzenia te często wynikają z nieprawidłowych nawyków prymarnych, które mogą prowadzić do zmian w strukturze kości i mięśni, wpływając na rozwój mowy oraz zgryzu.

    Związki między strukturą a funkcją

    W literaturze naukowej panuje przekonanie, że struktura anatomiczna, zwłaszcza kości i mięśnie, warunkuje funkcję, a nie odwrotnie. Kiedy funkcje ustno-twarzowe są nieprawidłowe, mogą prowadzić do zmian w strukturze, takich jak nieprawidłowy rozwój szczęk czy nieprawidłowa artykulacja. Dlatego tak ważne jest, aby terapia obejmowała zarówno działania na poziomie funkcji, jak i struktury, dążąc do harmonijnego rozwoju narządu mowy i układu stomatognatycznego.

    Terapia miofunkcjonalna – klucz do prawidłowego rozwoju

    Terapia miofunkcjonalna, czyli terapia mięśniowo-funkcjonalna, skupia się na przywróceniu prawidłowych funkcji ustno-twarzowych. Jej głównym celem jest poprawa pracy mięśni odpowiedzialnych za oddychanie, połykanie, gryzienie i artykulację. W ramach terapii pracujemy nad wypracowaniem właściwej postawy języka, poprawą siły i precyzji mięśni twarzy, a także nad elastycznością tkanek.

    Cele terapii miofunkcjonalnej

    • Normalizacja pracy mięśni układu stomatognatycznego, co wpływa na poprawę artykulacji i funkcji oddechowych.
    • Zwiększenie siły i elastyczności mięśni, co sprzyja prawidłowemu rozwojowi struktur kostnych i mięśniowych.
    • Dobór indywidualnych ćwiczeń i czynności, które wspierają harmonijny rozwój funkcji ustno-twarzowych.
    • Współpraca z innymi specjalistami, takimi jak ortodonci czy laryngolodzy, dla uzyskania kompleksowego efektu terapeutycznego.

    Znaczenie współpracy między logopedą a ortodontą

    Ważne jest, aby działania terapeutyczne były skoordynowane. Zalecenia ortodontów, np. dotyczące stosowania płytek przedsionkowych czy innych aparatów, powinny być uwzględniane w planie terapii logopedycznej. Diagnoza wady zgryzu powinna poprzedzać ćwiczenia związane z ruchami żuchwy czy języka, aby uniknąć niepotrzebnych działań i zapewnić skuteczność terapii.

    Metody wspomagające terapię

    W pracy z pacjentami stosujemy różnorodne metody wspomagające, takie jak:

    • blokady językowe, które pomagają utrzymać język w prawidłowej pozycji.
    • specjalne nakładki na zęby, które wspierają prawidłową pozycję języka podczas oddychania.
    • guziczki i kolce na aparatach ruchomych, które pomagają w wypracowaniu właściwych nawyków oddechowych i połykania.

    Podsumowując, skuteczna terapia logopedyczna wymaga zrozumienia powiązań między strukturą a funkcją, a także współpracy z innymi specjalistami. Dążenie do harmonijnego rozwoju narządu mowy i funkcji ustno-twarzowych jest kluczem do poprawy jakości życia pacjentów i osiągnięcia trwałych efektów terapeutycznych.

    Zapraszamy do naszej poradni, gdzie oferujemy kompleksowe wsparcie, łącząc wiedzę z zakresu logopedii, ortodoncji i terapii miofunkcjonalnej.

                                                            

                                        Opracowała: Karolina Przybyło- logopeda, neurologopeda, terapeuta SI

      

    Bibliografia:

    • Nowakowska, E. (2020). Terapia miofunkcjonalna w praktyce logopedy. Warszawa: Wydawnictwo Edukacyjne.
    • Kowalczyk, A. (2019). Funkcje ustno-twarzowe a rozwój mowy. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.
  • Zaburzenia percepcji słuchowej u dzieci przedszkolnych

    „Słyszeć nie znaczy słuchać, bo słuch jest zmysłem, a słuchanie sztuką”

    Mowa, muzyka, hałasy…- przeróżne dźwięki to wrażenia słuchowe, które możemy codziennie odbierać. Doświadczanie ich jest jednym z kanałów, dzięki którym poznajemy świat, jaki nas otacza. Małe dzieci słysząc mowę bliskich osób reagują ożywieniem. Gdy do ich uszu docierają nieznane im lub nieprzyjemne dźwięki, reagują niepokojem i lękiem. Warto nadmienić, że okres przedszkolny (3-6 lat) to kluczowy czas w rozwoju dziecka, szczególnie w zakresie mowy, komunikacji i poznawania świata. Jednym z fundamentów tych procesów jest sprawnie funkcjonujący tzw. system słuchowy – nie tylko w aspekcie fizjologicznym (słuch fizyczny), ale także poznawczym, czyli percepcja słuchowa. Zaburzenia w tym obszarze mogą poważnie utrudniać rozwój językowy, emocjonalny

    i społeczny dziecka. Mimo, iż może mieć ono prawidłowy słuch fizyczny, a więc dobrze słyszeć, może wykazywać trudności w rozumieniu, przetwarzaniu i interpretowaniu bodźców dźwiękowych. Takie trudności nazywamy zaburzeniami percepcji słuchowej. Mogą one negatywnie wpływać nie tylko na rozwój mowy, ale także na naukę czytania i pisania.

    Czym jest percepcja słuchowa?

    Percepcja słuchowa (czyli słuchowe przetwarzanie informacji) to zdolność do odbierania, różnicowania, lokalizowania, zapamiętywania i rozumienia dźwięków, w tym także mowy. Dzięki percepcji słuchowej dzieci uczą się aktywnie słuchać, co z kolei jest potrzebne, by nabywały mowę droga werbalną. Potrafią również rozpoznawać różnice między dźwiękami, zapamiętywać sekwencje słowne, rozumieć polecenia, a także uczyć się mówić
    i czytać.

    Do głównych funkcji percepcji słuchowej należą:

    • Słuch fonemowy – zdolność do rozróżniania dźwięków mowy (fonemów),
    • Słuch tonalny – rozpoznawanie i różnicowanie dźwięków pod względem wysokości, natężenia czy barwy,
    • Słuchowy zakres pamięci – zapamiętywanie i odtwarzanie sekwencji dźwięków lub słów,
    • Analiza i synteza słuchowa – dzielenie słów na sylaby i głoski, składanie poszczególnych wyrazów z głosek,
    • Rozumienie mowy – zdolność do interpretowania i rozumienia wypowiedzi innych osób.

    Zaburzenia percepcji słuchowej u dzieci przedszkolnych polegają na trudnościach w odbiorze i przetwarzaniu informacji dźwiękowych, mimo braku uszkodzeń narządu słuchu. Dziecko słyszy dźwięki, ale nie potrafi ich prawidłowo zinterpretować. Trudności mogą dotyczyć mowy innych osób, rozróżniania podobnych dźwięków, lokalizowania źródła dźwięku, czy zapamiętywania prostych i złożonych słownych instrukcji.

    Przyczyny zaburzeń percepcji słuchowej:

    • Niedojrzałość układu nerwowego – szczególnie u dzieci urodzonych przedwcześnie lub z obciążonym wywiadem okołoporodowym,
    • Przewlekłe infekcje uszu (np. wysiękowe zapalenie ucha środkowego) – nawet przejściowe pogorszenie słuchu może zakłócić rozwój percepcji słuchowej,
    • Zaburzenia integracji sensorycznej – trudności z przetwarzaniem bodźców zmysłowych,
    • Dziedziczność i czynniki genetyczne – zaburzenia mogą występować rodzinnie.
    • Zaburzenia neurologiczne – np. w wyniku uszkodzeń OUN,
    • Zaburzenia rozwojowe – np. autyzm, ADHD.

    Najczęstsze objawy zaburzeń percepcji słuchowej u dzieci w wieku przedszkolnym:

    • trudności w rozumieniu poleceń słownych, szczególnie w hałaśliwym otoczeniu,
    • częste prośby o powtórzenie wypowiedzi,
    • mylenie podobnie brzmiących słów lub dźwięków (np. „t” i „d”, „k” i „g”, „p” i „b”),
    • mowa bezdźwięczna,
    • problemy z koncentracją uwagi podczas wypowiedzi nauczyciela lub rodzica,
    • opóźniony rozwój mowy lub nieprawidłowa artykulacja,
    • trudności z nauką piosenek, wierszyków i rymowanek,
    • męczliwość w sytuacjach wymagających słuchania,
    • nadwrażliwość na dźwięki lub ich ignorowanie,
    • trudności z analizą i syntezą słuchową (problemy z dzieleniem słów na sylaby
      i głoski),

    Terapia i wspomaganie rozwoju percepcji słuchowej:

    • zajęcia logopedyczne – rozwijanie słuchu fonemowego, analiza i synteza słuchowa, ćwiczenia pamięci słuchowej,
    • zajęcia korekcyjno–kompensacyjne – ukierunkowane na rozwój funkcji poznawczych,
    • trening słuchowy – metodą Tomatisa, Warnkego,
    • ćwiczenia muzyczne i rytmiczne – piosenki, rytmizacja, zabawy z dźwiękiem,
    • gry i zabawy słuchowe – rozpoznawanie dźwięków, segregowanie dźwięków, „echo słowne”,
    • praca z rodzicami – dostarczanie prostych wskazówek do codziennego treningu
      w domu.

    Warto nadmienić, że chociaż przedszkolaki nie potrafią jeszcze czytać, to słuchanie czytanych im książeczek stanowi doskonałą okazję do ćwiczeń procesów przetwarzania informacji, niezbędnych w przyszłości, gdy już opanują tę umiejętność. Ważna jest więc uważna obserwacja dzieci przez rodziców, nauczycieli i specjalistów, a w przypadku trudności szybkie podjęcie działań diagnostycznych i terapeutycznych, co pozytywnie wpłynie  na efektywność prowadzonych form stymulacji. Dzięki odpowiedniej terapii
    i wsparciu możliwe będzie znaczące poprawienie funkcjonowania dziecka i stworzenie mu warunków do harmonijnego rozwoju.

                                                                                    Opracowała: Marta Zawadzka

     

    Literatura:

    1. Mauer A., red., Dźwięki mowy, program kształtowania świadomości fonologicznej dla dzieci przedszkolnych, Kraków
    2. Zakrzewska B., Trudności w czytaniu i pisaniu, modele ćwiczeń, Warszawa,
    3. Kapucińska‑Kozakiewicz J., Baj‑Lieder M., Terapia pedagogiczna w przedszkolu
      z elementami SI. Zaburzenia przetwarzania słuchowego.
      Literka.pl. Literka
    4. Kłosowska A., Zaburzenia przetwarzania słuchowego u dzieci w wieku przedszkolnym. Zbiór dobrych praktyk dla nauczycieli i rodziców. Literka.pl. Literka
    5. Gajdemska-Koguciuk A., Percepcja słuchowa, Strefa Logopedy
    6. Dudzik D., Ćwiczenia słuchu fonematycznego, Strefa Logopedy

     

     

  • Ryzyko dysleksji – jak je rozpoznać i dlaczego warto działać wcześnie, by pomóc dziecku?

    Dysleksja rozwojowa to specyficzne zaburzenie w uczeniu się, które objawia się trudnościami w czytaniu i pisaniu, mimo prawidłowego rozwoju intelektualnego, motywacji
    i sprzyjającego środowiska edukacyjnego.

    Szacuje się, że problem ten dotyczy nawet 10–15% dzieci w wieku szkolnym, częściej dotykając chłopców. Kluczowe znaczenie dla skutecznej pomocy ma jak najwcześniejsze rozpoznanie ryzyka dysleksji – już na etapie przedszkolnym lub wczesnoszkolnym – zanim pojawią się poważne trudności edukacyjne i emocjonalne.

    Co może wskazywać na ryzyko dysleksji?

    Objawy ryzyka dysleksji można zaobserwować już u małych dzieci, a mogą się nasilać w wieku przedszkolnym. W wieku niemowlęcym i poniemowlęcym dzieci z tzw. ryzyka dysleksji wykazują opóźnienia w rozwoju mowy i ruchowym. Później niż rówieśnicy wypowiadają pierwsze słowa i zdania. Ponadto są mniej sprawne manualnie i nieporadne
    w samoobsłudze. W wieku przedszkolnym trudności sprawia im zapamiętywanie wierszyków i piosenek. Mają  kłopoty związane z rozpoznawaniem rymów, a także trudności
    z koncentracją uwagi i motoryką małą (np. problemy z rysowaniem, czy wycinaniem). Mylą ponadto podobne dźwięki mowy (np. „b” i „p”, „k” i „g”), prawą i lewą stronę w schemacie ciała i w przestrzeni. U dzieci starszych, w wieku wczesnoszkolnym, objawy mogą przybrać formę  wyraźnie wolniejszego tempa czytania, niezrozumienia czytanego tekstu, częstego gubienia linijek, przestawiania liter w słowach, czy trudności z poprawną pisownią, mimo znajomości zasad ortografii.

    Czynniki zwiększające ryzyko

    Ryzyko dysleksji rośnie, gdy w rodzinie występowały już przypadki tego zaburzenia -istnieje bowiem silny komponent genetyczny. Istotne są również czynniki okołoporodowe,
    w tym wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, niedotlenienie w czasie porodu, czy powikłania w okresie ciąży. Dodatkowo, niedostateczna stymulacja językowa we wczesnym dzieciństwie może wpływać na rozwój dziecka w obszarze fonologicznym, co może mieć później znaczenie w nabywaniu umiejętności czytania i pisania.

    Dlaczego wczesna diagnoza jest tak ważna?

    Im wcześniej rozpoznane zostanie ryzyko dysleksji, tym większa szansa na skuteczną interwencję. Dzięki odpowiednio dobranym ćwiczeniom i wsparciu specjalistów (np. logopedy, psychologa, pedagoga) można zmniejszyć skalę trudności dziecka na późniejszych etapach edukacji. Wczesna pomoc nie tylko poprawia umiejętności szkolne, ale także chroni dziecko przed obniżeniem samooceny, trudnościami emocjonalnymi, frustracją,  niechęcią do nauki, które często towarzyszą nierozpoznanym problemom.

    Co może zrobić rodzic?

    Rodzice odgrywają kluczową rolę w rozpoznaniu wczesnych objawów. Jeśli pojawiają się niepokojące sygnały, warto skonsultować się z wychowawcą, pedagogiem lub psychologiem przedszkolnym/szkolnym. Ważnym krokiem powinna być również konsultacja w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, gdzie specjaliści przeprowadzą diagnozę psychologiczno-pedagogiczną i udzielą szczegółowych wskazówek do dalszej pracy.
    W niektórych przypadkach konieczna jest też diagnoza neurologiczna lub logopedyczna.
    W domu warto więc wspierać wszechstronny rozwój dziecka, m.in. językowy poprzez codzienne czytanie, zachęcanie do opowiadania, zabawy słowne, rymowanki, jak również poprzez ćwiczenia funkcji wzrokowych, manualnych i grafomotorycznych.

    Pamiętajmy, że dysleksja nie oznacza braku zdolności –  bardzo wiele osób z tym zaburzeniem odnosi sukcesy na wielu płaszczyznach. Ważne jest jednak wczesne rozpoznanie ryzyka i podjęcie odpowiednich działań, zanim trudności utrwalą się i wpłyną niekorzystnie na dalszy rozwój. Świadomość, czujność i współpraca dorosłych – nauczycieli, rodziców
    i specjalistów – mogą znacząco poprawić jakość funkcjonowania dziecka z ryzykiem dysleksji.

    Opracowała: Marta Zawadzka

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

  • Ogólne zasady wsparcia dla dzieci z opóźnionym rozwojem mowy lub afazją

    Wskazówki dla rodziców:

     1. Praca w zakresie mowy

    Rozmawiaj z dzieckiem wolniej, podkreślając słowa kluczowe poprzez odpowiednią intonację i akcent.

    Nawet jeśli dziecko nie ma poważnych trudności ze zrozumieniem mowy, potrzebuje więcej czasu na przetworzenie komunikatów. Stosuj proste, krótkie zdania, gdyż długie i złożone wypowiedzi mogą być dla niego trudne do zrozumienia i naśladowania.

    Akceptuj gesty i mimikę, którymi dziecko próbuje się komunikować. Staraj się przekazać mu prostą formą to, co chciało wyrazić. Zwracaj uwagę na jego spontaniczne słowa, podtrzymuj kontakt, powtarzając i rozbudowując jego wypowiedzi, a także dodając nowe słowa. Dostosowuj język do poziomu dziecka, aby ułatwić mu zapamiętanie i zrozumienie.

    Unikaj zmiękczeń i zdrobnień, które mogą zniekształcić wyrazy. Pamiętaj, że każde słowo ma swoje znaczenie – łącz słowa z konkretnymi przedmiotami lub obrazkami, co ułatwi dziecku ich zapamiętanie.

     2. Praca w zakresie motywacji i uwagi

     Wybieraj odpowiednie momenty na zabawy językowe, unikając sytuacji, gdy dziecko jest zmęczone, głodne lub rozdrażnione. Obserwuj, kiedy jest najbardziej skłonne do rozmowy – może to być przed snem, w trakcie kąpieli lub w łóżku.

    Dbaj o kontakt wzrokowy, aby dziecko mogło obserwować twarz, zwłaszcza usta osoby mówiącej. W przypadku dzieci z zaburzeniami mowy unikaj ćwiczeń przed lustrem, jeśli nie są one dla nich komfortowe. Stosuj różnorodne zabawki i materiały edukacyjne, a niektóre z nich możecie stworzyć wspólnie.

    Nagradzaj dziecko za każdą próbę mówienia – ciesz się jego osiągnięciami, chwaląc nawet najmniejsze sukcesy.

     

    1. Praca w zakresie emocji

     Podążaj za potrzebami dziecka, okazując mu cierpliwość i zrozumienie. Akceptuj jego ograniczenia, chwaląc jego starania i wzmacniając chęć do komunikacji. Uważnie słuchaj, unikając pośpiechu. Zachęcaj do okazywania emocji, ale w razie potrzeby pomagaj mu uczyć się kontroli nad nimi, zwłaszcza w sytuacjach trudnych.

    Twórz sytuacje, które będą źródłem pozytywnych emocji dla dziecka, a także zadbaj o jego kontakt z rówieśnikami, co jest istotne dla jego rozwoju.

     

    Ważne

    Nie polegaj tylko na sobie – poszukuj pomocy u specjalistów, takich jak:

    neurologopeda, logopeda, psycholog, pedagog, neurolog czy audiolog.

    Ogólne zasady wsparcia dla dzieci z opóźnionym rozwojem mowy lub afazją

     BIBIOGRAFIA:

    1. Czernicki, J. (2018). „Wspieranie dzieci z zaburzeniami mowy. Praktyczny przewodnik dla rodziców i terapeutów.” Warszawa: Wydawnictwo Psychologiczne.
    2. Głowacka, M. (2015). „Afazja dziecięca: diagnoza i terapia.” Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    3. Mielniczuk, E. (2017). „Rozwój mowy i komunikacji u dzieci.” Wrocław: Wydawnictwo Edukacyjne.
    4. Kozłowska, A., & Jasińska, K. (2020). „Dzieci z problemami komunikacyjnymi: poradnik dla rodziców.” Poznań: Wydawnictwo Naukowe.
    5. Czernicki, J. (2018). „Wspieranie dzieci z zaburzeniami mowy. Praktyczny przewodnik dla rodziców i terapeutów.” Warszawa: Wydawnictwo Psychologiczne.
    6. Głowacka, M. (2015). „Afazja dziecięca: diagnoza i terapia.” Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    7. Mielniczuk, E. (2017). „Rozwój mowy i komunikacji u dzieci.” Wrocław: Wydawnictwo Edukacyjne.
    8. Kozłowska, A., & Jasińska, K. (2020). „Dzieci z problemami komunikacyjnymi: poradnik dla rodziców.” Poznań: Wydawnictwo Naukowe.
  • Kim dla dziecka jest tata?

    Każdy może być ojcem, ale trzeba być wyjątkowym, żeby być tatą. (Anne Geddes)

    Tata pełni w życiu dziecka ważną rolę. Co więcej – jest to rola unikatowa. To nie „druga mama”. Nie zastąpi go w pełni dziadek, nauczyciel czy trener. Ta rola zmienia się również na przestrzeni życia dziecka. Czego innego od swojego taty potrzebuje niemowlę, czego innego przedszkolak czy nastolatek. Jest też trochę inna w zależności od płci dziecka – wychowywanie córki będzie miało położone akcenty    w innych miejscach niż wychowywanie syna.

    Gdy na świecie pojawia się dziecko, w naturalny sposób tworzy ono bardzo bliską więź z jednym z rodziców. Najczęściej jest to mama, głównie z tych powodów, że ma ona kontakt z dzieckiem już w czasie ciąży. Ich relacja jest więc „dłuższa”. To mama może karmić dziecko piersią, co nie zaspokaja jedynie potrzeby głodu – ono daje dziecku poczucie bliskości, bezpieczeństwa, koi rozchwiane emocje, ból czy lęk.            W naszych realiach to mamy najczęściej pełnią rolę głównego opiekuna dziecka w pierwszych miesiącach jego życia, korzystając z urlopu macierzyńskiego. W tym najwcześniejszym okresie życia dziecko potrzebuje zbudować bezpieczną więź               z mamą, ich relacja jest bardzo bliska i to jest dla niego rozwojowe ale rola taty jest bardzo ważna już od samego początku życia dziecka, chociaż inna niż rola mamy. Tata tworzy sprzyjające warunki do tego, by mama czuła się spokojna                                                          i bezpieczna, a dzięki temu mogła opiekować się dzieckiem. W ten sposób sprzyja zbudowaniu bezpiecznej więzi między mamą a dzieckiem, a to z kolei będzie miało znaczący wpływ na rozwój malucha. Wraz z kolejnymi miesiącami życia dziecka, postępami w jego rozwoju ruchowym i językowym, tata jest także tym, który w naturalny sposób „rozluźnia” bardzo ścisłą relację między mamą,                       a dzieckiem. Jest „tym trzecim”, który wchodzi do świata mamy i dziecka. To również bardzo ważna rola, bo dzięki niej dziecko stopniowo wychodzi od mamy do „szerszego świata”, który na samym początku reprezentuje tata. Można powiedzieć, że swoją osobą wnosi różnorodność do świata dziecka – poszerza go, pokazuje, że jest coś więcej niż tylko „mamina spódnica” i że to „coś więcej” jest bezpieczne, ciekawe, że jest do zdobycia. Dlatego ważne jest, by tata nie naśladował mamy. By pokazywał dziecku siebie jako inną osobę i tym samym wzbogacał jego świat.

    Czas z tatą

    Dzieci bardzo potrzebują czasu spędzonego z tatą. Młodsi skorzystają na wspólnej zabawie! Mężczyźni bawią się z dziećmi trochę inaczej niż kobiety i znowu – ta różnorodność jest bardzo wnosząca dla maluchów. Model „ojcowskich zabaw” jest często bardziej stymulujący i dostarcza więcej wrażeń niż spokojne zabawy z mamą. Taka forma spędzania czasu przyczynia się do tego, iż dziecko uczy się radzenia sobie z silnymi emocjami, w tym z agresją. Ekspresyjna, bardziej odważna zabawa            z tatą przyczynia się do nauki wyrażania emocji, przybliża zasady rywalizacji fair play, uczy dostosowywania się do partnera interakcji, pozwala odreagować napięcie, wzmacnia pewność siebie (w końcu to tata częściej powie dziecku: dasz radę wejść na ostatni szczebelek drabinki!, podczas gdy mama wydusi z siebie uważaj, tam jest wysoko!).

    Dzieci uwielbiają bawić się w męskie siłowanie, zapasy, wyścigi. Starsze dzieci                   i młodzież również skorzystają na wspólnie spędzonym czasie. Może już nie zabawie, ale na przykład wspólnych wycieczkach, wyjściach do kina, uprawianiu sportu. Taki wspólny czas to sygnał dla dziecka „jesteś ważny”, który wzmacnia go na całe życie. Jako tata pamiętaj także o tym, by czas dla córki czy syna nie był tylko „od święta”. Liczy się także codzienność – pomoc przy pracy domowej, wspólne posiłki, wyjście do sklepu po zakupy, obejrzenie filmu, a nawet wspólne gotowanie lub sprzątanie, które z tatą też może być fajne! 

    Budowanie pierwowzoru mężczyzny

    Więź z tatą ma duże znaczenie dla kształtowania tożsamości każdego człowieka. Jak wpłynie na córkę, w przyszłości dorosłą kobietę, a jak na syna, który kiedyś stanie się mężczyzną?.

     Córka, która jest akceptowana przez swojego tatę wykształci w sobie adekwatne poczucie własnej wartości. Będzie myślała o sobie, że jest w porządku, taka jaka jest. Dziewczynka przegląda się w oczach taty i widząc w nich aprobatę oraz podziw, będzie później miała wykształcony adekwatny obraz siebie. Będzie potrafiła okazać uznanie dla swojego ciała – będzie je lubiła, szanowała i potrafiła           o nie zadbać w zdrowy sposób. Tata stanowi ponadto dla córki ważny wzór tego, jak powinna być kochana, szanowana i traktowana przez innych mężczyzn, a także jak powinna budować z nimi relacje. Córka, która doświadczyła miłości, szacunku           i uznania ze strony taty, będzie potrafiła szukać u mężczyzn tego samego. 

    Dla syna ojciec jest przewodnikiem po męskim świecie. Relacja z tatą wpłynie na to, jak w przyszłości jego syn będzie postrzegać siebie jako mężczyznę, jak będzie radzić sobie w relacjach z innymi, w tym z kobietami i z własnymi dziećmi, a także w sferze zawodowej. Chłopiec utożsamia się ze swoim tatą i uczy od niego, poprzez obserwację – tego, jak budować bliski związek z kobietą, jak radzić sobie z wyzwaniami, jak traktować innych. Syn, który słyszy od taty jestem z ciebie dumny, dobra robota!, ciekawy ten twój pomysł, będzie widział siebie jako zaradnego, wytrwałego, „dającego radę”. Później będzie mu łatwiej mierzyć się                 z różnymi wyzwaniami, jakie postawi przed nim życie. Dla chłopców ważne jest także to, by tata uznał ich „delikatniejszą stronę” – tę, która przeżywa czasami strach, smutek, wzruszenie, bywa opiekuńcza, współczująca, uroni łzę. Żeby to mogło mieć miejsce, najpierw tata sam musi mieć zgodę na to, że „chłopaki też czasami płaczą”. Syn potrzebuje zobaczyć w swoim tacie wzorzec męskości, który zawiera w sobie moc, siłę i odwagę, ale także czułość i troskę.

    Dziecko potrzebuje rodzica „z krwi i kości”

    Autentycznego, takiego, który jak popełni błąd, to się do niego przyzna i powie „przepraszam”, takiego, który nie naśladuje mamy, tylko jest sobą, takiego, który przede wszystkim chce z dzieckiem spędzać czas, jest aktywny, zaangażowany, ale też potrafi wyznaczyć granice i powiedzieć dziecku „nie” bez poczucia winy.

    Drogi tato… Nie miej więc wyrzutów sumienia z tytułu nie bycia ideałem. Nie wymagaj doskonałości ani od siebie, ani od swojego dziecka. Bądź obecnym, „wystarczająco dobrym”, a Ty i Twoje dziecko bardzo na tym skorzystacie! 

    Jesteś ważny dla swojego dziecka a Twoje zaangażowanie i wysiłek będą najpiękniejszym prezentem, który podarujesz swojej córce albo swojemu synowi. 

     

    Opracowała Marzena Selwa, na podstawie:

    1. Plopa M., Psychologia rodziny: teoria i badania. Kraków: Impuls. 2011
    2. Pelc I., Kryzys czy zmiana ojcostwa – współczesna rola ojca. W. J. Zimny (red.), Oblicza ojcostwa. Wczoraj – dziś – jutro. Stalowa Wola: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie. 2015

     

  • Wakacje – co zrobić, by były bezpieczne?

                Koniec roku szkolnego to zwykle wyczekiwany i emocjonujący dzień, bo rozpoczynają się wakacje. Zwiastują wreszcie upragniony czas odpoczynku od nauki
    i obowiązków szkolnych.

    To jednocześnie okres zabaw, wyjazdów na kolonie, obozy, czy prywatnie – w gronie najbliższych. To również częstsze spotkania rodzinne, z przyjaciółmi, ze znajomymi, z rówieśnikami.Kojarzą nam się także zesłońcem, kąpielami w jeziorze, pobytem nad morzem, pieszymi wędrówkami – jednym słowem z  czasem wolnym, swobodą  i relaksem.

    Każdemu z nas, zarówno dorosłym, jak również dzieciom i młodzieży marzą się beztroskie chwile. Pamiętajmy jednak, że wakacje to również okres, w którym musimy zadbać o bezpieczeństwo – zarówno swoje, jak i innych. Korzystając z  różnorodnych form wypoczynku bądźmy rozważni i refleksyjni, by uniknąć zagrożeń, a jeżeli takie  się zdarzą, pamiętajmy, jak w takich sytuacjach reagować.

    Powinniśmy mieć świadomość, że nawet podczas spokojnego spotkania możemy natknąć się na pewne niebezpieczeństwa. Warto przypomnieć, jakie zagrożenia czekają na nas w górach, a jakie nad morzem? Czym może skutkować nierozważne zachowanie pod wpływem chwili? Co zrobić, aby uniknąć niepotrzebnego stresu i zmartwień?

    Na wakacjach, podobnie jak na co dzień, zachowujmy umiar i rozsądek we wszystkim, co robimy. Pamiętajmy, że to nadrzędna zasada bezpieczeństwa. Dbajmy także szczególnie
    o poczucie bezpieczeństwa naszych najmłodszych.

    Przedstawione poniżej sytuacje przybliżą i wskażą nam najważniejsze zasady  zachowywania się w  konkretnych warunkach:

     

    1. Chrońmy się przed słońcem

    Przebywając na słońcu każdy z nas naraża się na szkodliwe promieniowanie UV. Na niebezpieczeństwo narażone są głównie dzieci i osoby starsze. Dlatego zachowujmy ostrożność w każdej sytuacji, nie tylko na plaży, ale też podczas pieszych wędrówek,
    w trakcie spaceru, czy na placu zabaw. Osłaniajmy głowę przed słońcem zakładając np. czapkę lub kapelusz. Chrońmy oczy okularami przeciwsłonecznymi z filtrem UV. Używajmy również kremu z filtrem UV. Nośmy koszulki  zakrywające ramiona, wystrzegajmy się aktywności na słońcu w godzinach południowych, by uniknąć m.in. poparzeń słonecznych.

    1. Dbajmy o prawidłowe nawodnienie organizmu

    Dorosły człowiek powinien wypijać od 1,5 do 2 litrów płynów w ciągu dnia,                          a podczas upałów nawet więcej. Dzieci natomiast powinny pić wodę przez cały dzień (ok.1,5 litra płynów). Pamiętajmy, że wraz z wysiłkiem fizycznym nasz organizm odwadnia się, tracąc sole mineralne, które należy uzupełniać. To zużycie zależy od pogody, a jeśli jesteśmy np. w górach, od długości i trudności trasy, czy też naszych fizjologicznych potrzeb. Właściwe nawodnienie organizmu pozwala nam na utrzymanie wydolności fizycznej i intelektualnej. Woda pita regularnie w odpowiednich ilościach chroni nas przed przegrzaniem. Dlatego podczas różnego rodzaju wycieczek obowiązkowo miejmy ze sobą wodę mineralną, żeby uniknąć odwodnienia.

     

    1. Bądźmy czujni nad wodą

    Pamiętajmy, że możemy się kąpać tylko w miejscach oznaczonych, pod nadzorem ratowników. Przestrzegajmy regulaminu kąpieliska, na którym wypoczywamy. Zorientujmy się, gdzie jest stanowisko ratownika oraz punkt pierwszej pomocy. Nie wchodźmy do wody po spożyciu alkoholu, na czczo lub bezpośrednio po posiłku. Nie skaczmy, ani nie nurkujmy w miejscach, których nie znamy. Jeśli jesteśmy na łódce czy kajaku, zawsze miejmy na sobie zapiętą kamizelkę ratunkową. Nie pływajmy w czasie burzy lub mgły. Podczas pobytu na plaży pamiętajmy o założeniu  klapek, które będą chronić stopy przed zranieniem, np. ostrymi przedmiotami. Zadbajmy szczególnie o bezpieczeństwo najmłodszych.

     

    1. Przygotujmy się do górskich wędrówek i pieszych wycieczek

    Wybierajmy się w góry rankiem. Pamiętajmy, że właśnie w górach możemy spodziewać się dynamicznych zmian warunków pogodowych, a więc gwałtownych burz, silnego wiatru, opadów oraz wahań temperatury. Dlatego przed wyruszeniem  na trasę sprawdźmy prognozę pogody oraz informacje o szlakach, którymi mamy zamiar wędrować. Nie zapominajmy, że zawsze należy stosować się do wszystkich nakazów, które wydają lokalne służby.

    Na wycieczkę zabierzmy ze sobą prowiant, wodę, latarkę, naładowany telefon oraz ciepłą i przeciwdeszczową odzież, a także odpowiednie obuwie. Poruszajmy się oznakowanymi ścieżkami, a w górach – po wyznaczonych szlakach. Przed wyjściem w pasma górskie koniecznie kogoś poinformujmy, jaką trasą pójdziemy, podajmy przybliżony czas powrotu.

    1. Zadbajmy o bezpieczeństwo w czasie burzy

    Kiedy zbliża się burza, a my jesteśmy w domu, zamknijmy okna i wyłączmy urządzenia elektryczne. Jeśli jesteśmy w terenie, znajdźmy bezpieczne schronienie. Unikajmy przebywania w pobliżu drzew i słupów wysokiego napięcia oraz na otwartej przestrzeni.  Jeżeli już znaleźliśmy się na odkrytym obszarze – znajdźmy o ile to możliwe, obniżenie terenu (starajmy się nie być najwyższym punktem) i kucnijmy (nie siadajmy  i nie kładźmy się) ze złączonymi i podciągniętymi pod siebie nogami.

    1. Poruszajmy się bezpiecznie na rowerach

     

    Jeśli wybieramy się na wycieczkę rowerową, chcemy jeździć na rolkach, hulajnodze lub deskorolce, koniecznie załóżmy kask i ochraniacze. Bezwzględnie przestrzegajmy zasad ruchu drogowego. Nie wymuszajmy pierwszeństwa przejazdu. Poruszajmy się po ścieżkach rowerowych, a jeśli takich nie ma, bądźmy szczególnie uważni i rozważni. Zwróćmy uwagę na swoje bezpieczeństwo i innych użytkowników dróg. Zadbajmy również o właściwe elementy odblaskowe, aby po zmroku  dobrze widzieli nas kierowcy.

     

    1. Pamiętajmy o zasadach w lesie

    Na wycieczkę do lasu załóżmy odpowiednie ubranie, wysokie, wygodne buty, żeby zabezpieczyć się przed ukąszeniem żmii, czy kleszcza. Stosujmy się do zaleceń zawartych na znakach i tablicach informacyjnych. Nie jedzmy nieznanych roślin i grzybów. Nie rozpalajmy ognisk w lasach i na łąkach, gdyż to może wywołać pożar.  Nie zostawiajmy śmieci, posprzątajmy po sobie. Na łonie natury zachowajmy ciszę. Szczególnie uważajmy na kleszcze. Po powrocie z lasu dokładnie oglądajmy skórę w miejscach, gdzie mogą one występować.W razie napotkania dzikiego zwierzęcia, zachowajmy spokój i powoli się wycofajmy.

    1. Trzymajmy się blisko rodziców i opiekunów

    Podczas wyjśćnie wdajmy się w dyskusję z nieznajomymi, nie wsiadajmy do samochodu obcych osób. Jeżeli zaczepia nas ktoś nieznany, jak najszybciej podejdźmy do rodziców albo oddalmy się szybko np. w miejsce publiczne.

    Jako rodzice pamiętajmy, aby zagwarantować dzieciom odpowiednią opiekę. Nie możemy sobie pozwolić nawet na chwilę nieuwagi, bo to może mieć przykre konsekwencje. Unikajmy ubierania dzieci w odzież z ich imionami – dzieci zwykle ufają dorosłym, którzy znają ich imiona. Przeprowadźmy rozmowę z pociechą o nieznajomych przypominając, że nawet ktoś o znanej twarzy jest nieznajomym, jeśli nie zna się go dobrze. Przypomnijmy, by podczas naszej nieobecności nikomu nie otwierały drzwi. Przygotujmy kartkę
    z najważniejszymi  numerami telefonów, pod które mogą zadzwonić. W razie potrzeby, poprośmy o pomoc sąsiadów.

    1. Bezpiecznie korzystajmy z urządzeń multimedialnych

     

    Kontrolujmy czas spędzony przed urządzeniami multimedialnymi, np. przed komputerem, czy telefonem. Chrońmy swoje dane osobowe, nie udostępniajmy nikomu hasła do naszego konta. Nie zawierajmy przypadkowych znajomości w mediach społecznościowych. Nie umawiajmy się na spotkania z osobami, których nie znamy, zwłaszcza w obcym miejscu.

     

    1. Bądźmy uważni na spotkaniach towarzyskich

     

                Zawsze informujmy rodziców, gdzie i z kim przebywamy, miejmy przy sobie naładowany telefon, by w każdej chwili mieć z nimi kontakt. Dbajmy o bezpieczne przybycie do domu, unikajmy samotnych powrotów. Nie korzystajmy z propozycji jazdy samochodem lub spaceru z nieznajomymi. Jeżeli widzimy niebezpieczną sytuację lub jesteśmy w jej centrum , dzwońmy pod numer alarmowy.

                Obserwujmy swoje dzieci, zwróćmy uwagę na niepokojące nas sygnały, zmiany w ich zachowaniu, zapoznajmy się ze skutkami działania środków psychoaktywnych. Poznajmy towarzystwo, w którym przebywają. Wymagajmy, by  komunikowały nam, gdzie przebywają, korzystajmy z dostępnych aplikacji. Dbajmy o pozytywne relacje z nimi, budujmy atmosferę zaufania.

    Najważniejsze telefony alarmowe:

    112 – CENTRUM POWIADAMIANIA RATUNKOWEGO                                          999 – POGOTOWIE RATUNKOWE
    998 – STRAŻ POŻARNA                                                                                                 997 – POLICJA

    Pamiętajmy, że każdy z nas powinien przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas wakacyjnego wypoczynku, aby po jego zakończeniu pozostały nam tylko dobre wspomnienia. Życzymy Wszystkim niezapomnianych, pełnych pozytywnych emocji
    i wrażeń, a przede wszystkim bezpiecznych wakacji !!!

    Opracowała: Marta Zawadzka

  • CZY SPOSÓB KARMIENIA MA WPŁYW NA ROZWÓJ MOWY?

    Rozwój mowy u dzieci jest złożonym procesem, na który wpływa wiele czynników, w tym sposób karmienia.

    Analiza badań naukowych pokazuje, że zarówno karmienie piersią, jak i karmienie butelką, a także wprowadzanie pokarmów stałych, mogą mieć znaczący wpływ na rozwój artykulacji mowy. Oto przegląd badań dotyczących wpływu różnych metod karmienia na rozwój mowy u dzieci:

    Karmienie piersią

    1. Wzmacnianie mięśni jamy ustnej: Badania pokazują, że karmienie piersią wspomaga rozwój mięśni jamy ustnej. Ssanie piersi wymaga skoordynowanej pracy mięśni języka, warg, policzków i szczęki, co może przyczyniać się do lepszego rozwoju artykulacji.
    2. Koordynacja ssania, połykania i oddychania: Proces ten jest bardziej skomplikowany podczas karmienia piersią niż butelką, co może sprzyjać lepszej koordynacji mięśni potrzebnych do mowy .

    Karmienie butelką

    1. Technika ssania: Ssanie smoczka wymaga innej techniki niż ssanie piersi, co może prowadzić do różnic w rozwoju mięśni jamy ustnej. Niektóre badania sugerują, że karmienie butelką może być mniej korzystne dla rozwoju mięśni potrzebnych do mowy .
    2. Problemy z zgryzem: Długotrwałe używanie butelki może prowadzić do problemów z zgryzem, co może wpływać na artykulację. Badania pokazują, że dzieci karmione butelką mogą częściej mieć problemy z zgryzem niż dzieci karmione piersią. Wybierając butelkę dla swego malucha powinniśmy starać się sięgać po tą, która najbardziej przypomina karmienie piersią.

    Wprowadzanie pokarmów stałych

    1. Żucie i gryzienie: Wprowadzenie pokarmów stałych, które wymagają intensywnego żucia i gryzienia, pomaga w rozwijaniu i wzmacnianiu mięśni szczęki, języka i policzków. Badania wskazują, że dzieci, które wcześniej zaczynają jeść pokarmy stałe, mogą mieć lepiej rozwiniętą artykulację .
    2. Różnorodność tekstur: Eksperymentowanie z różnorodnymi teksturami pokarmów stymuluje rozwój sensoryczny i motoryczny jamy ustnej. Różne tekstury wymagają od dziecka adaptacji do nowych wyzwań, co pozytywnie wpływa na rozwój mowy .

    Rola różnorodności pokarmów:

    1. Stymulacja sensoryczna: Różnorodne smaki i tekstury pokarmów stymulują sensoryczne receptory w jamie ustnej, co może przyczyniać się do lepszego rozwoju mowy .
    2. Rozwój mięśni jamy ustnej: Pokarmy wymagające gryzienia i żucia wspomagają rozwój mięśni niezbędnych do artykulacji, co jest potwierdzone przez liczne badania .

    Sposób karmienia ma znaczący wpływ na rozwój mowy u dzieci. Karmienie piersią wydaje się mieć przewagę pod względem wsparcia rozwoju mięśni jamy ustnej i koordynacji ssania, połykania oraz oddychania. Długie karmienie butelką, chociaż jest wygodne, może prowadzić do problemów z zgryzem, które mogą wpłynąć na artykulację. Wprowadzenie różnorodnych pokarmów stałych i stymulowanie dziecka do żucia i gryzienia może również wspomagać rozwój mięśni jamy ustnej i artykulacji.Mowa to nie tylko nauka znaczeń czy umiejętność używania słów, ale także element motoryczny, w który wchodzą struktury i mięśnie okolicy ustno-twarzowej, a które dziecko musi rozwijać i ćwiczyć od urodzenia. Zatem dziecko, które nie ćwiczy języka tworzącego bolus pokarmowy, ani szczęk rozgniatających pokarm, będzie miało duże trudności z odtworzeniem dźwięków takich  jak /l /o /r/.  W sytuacji gdy dziecko prawidłowo zamyka wargi wokół piersi oraz wokół łyżki czy szklanki, sprawia, że mięśnie te nabywają odpowiednią siłę i koordynację do prawidłowej artykulacji fonemów /p/ lub /m/, w których tworzeniu wymaga się dobrego uszczelnienia wargowego.

    Jeśli nie zapewnimy dziecku w domu odpowiedniego odżywiania, dostosowanego do jego wieku, pojawią się wzorce negatywnie wpływające na mowę, takie jak: wysunięty język, ślinienie się, otwarte usta i oddychanie torem ustnym.

    Oprócz części mięśniowej warto pomyśleć  o rozwoju sensorycznym dziecka. Dziecko, któremu podaje się zmiksowane  jedzenie, nie rozwija się w taki sam sposób w zakresie zmysłów jak dziecko, które doświadcza tekstur, kolorów, smaków i temperatur. Miękkie zielone brokuły i twarda żółta kukurydza dostarczają różnych bodźców.

    Jak pomóc dziecku rozwijać mowę poprzez jedzenie:

    1. Zaleca się, aby w wieku dwunastu miesięcy zacząć używać kubeczków treningowych. Przy wyborze smoczka „uspokajacza” sugerujemy się jego wagą i miękkością. Jeśli smoczek będzie używany dłużej niż jest to konieczne, mogą rozwinąć się wady zgryzu, które będą powodować trudności w artykulacji u dzieci.
    2. Rozpoczynając karmienie papką, zaleca się początkowo używać płaskich łyżeczek i unikać czyszczenia łyżką lub serwetkami nadmiaru pokarmu, który zalega w ustach dziecka. Zaleca się, aby to dziecko usuwało nadmiar pokarmu, motywując się do wystawiania języka na wszystkie strony.
    3. Starajmy się przygotowywać pokarm o różnorodnym kolorze, smaku, teksturze, temperaturze i rozmiarach. Można wdrożyć Baby Led Weaning, ważne jest jednak, aby znać specyfikę tej metody, ponieważ pozwala ona dziecku na samodzielne jedzenie – na początku bez konieczności używania łyżek i papek.
    4. Pamiętajmy, że trwanie zbyt długie na kaszkach, papkach i przecierach przynosi więcej szkód niż wczesna ekspozycja dziecka na produkty stałe, bowiem nie wykształca w dziecku odruchu gryzienia i żucia, a co za tym idzie przyczynia się do rozwoju zaburzeń mowy oraz zaburzeń żywienia.
    5. Pomocne jest korzystanie ze słomek, jednak przed podaniem dziecku napoju  przez słomkę zaleca się, aby dziecko nabrało dobrej kontroli nad szklanką. Słomka pozwala rozwijać siłę ust i kontrolować język. Pamiętajmy jednak by nie była wkładana do buzi zbyt głęboko. Słomkę otulamy ustami i nie pozwalamy dziecku jej gryźć.
    6. Sposób żucia powinien być odpowiedni, tj. z zamkniętymi ustami i bez wysuwania języka i utraty pokarmu podczas żucia. Mięsnie jamy ustnej wzmacniają chrupiące potrawy, na przykład marchewki, krakersy czy jabłka.
    7. Podczas karmienia dzieci pokarmem stałym nie zaleca się krojenia pokarmu na bardzo małe kawałki, ponieważ przecinanie pokarmu zębami prze dziecko pomaga wzmocnić szczękę.
    8. Regularne rytuały związane z karmieniem mogą tworzyć przewidywalne i bezpieczne środowisko dla dziecka, sprzyjając rozwojowi językowemu.
    9. Pamiętaj, aby nie zmuszać dziecka ani nie karcić a pozwolić mu dostosować się do sposobu odżywiania we własnym tempie.
    10. Szanuj etapy rozwoju i nie podawaj dziecku jedzenia z wyprzedzeniem.
    11. Jeśli czujesz, że potrzebujesz pomocy, wskazane jest zwrócenie się do specjalisty np. logopedy, który może ocenić Twoje trudności i potrzebę bezpośredniej lub pośredniej interwencji.

     

    Bibliografia

    1. Victora, C. G., et al. (2016). Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet, 387(10017), 475-490.
    2. Górnik-Durose, E. (2019). The role of breastfeeding in the development of speech articulation in children. Logopedia, 48, 93-104.
    3. Geddes, D. T., et al. (2008). Tongue movement and intra-oral vacuum in breastfeeding infants. Early Human Development, 84(7), 471-477.
    4. Northstone, K., et al. (2012). Duration of breastfeeding and risk of speech problems in children. Early Human Development, 88(9), 677-683.
    5. Viggiano, D., et al. (2004). Breast feeding, bottle feeding, and non-nutritive sucking; effects on occlusion in deciduous dentition. Archives of Disease in Childhood, 89(12), 1121-1123.
    6. Mason, S. J., et al. (2008). The impact of early chewing experiences on the development of the masticatory system. Journal of Oral Rehabilitation, 35(3), 199-213.
    7. Arvedson, J. C. (2008). Feeding children with dysphagia. The ASHA Leader, 13(4), 10-13.
    8. Wilson, E. M., & Green, J. R. (2009). The development of jaw motion for mastication. Early Human Development, 85(6), 407-411.
    9. Palmer, M. M., & Horn, S. (1978). Feeding and the early development of oral motor skills. American Journal of Occupational Therapy, 32(8), 507-512.
    10. Stevens, J. (2010). The relationship between chewing and speech articulation. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 53(5), 1102-1111.

     

    opracowała : Karolina Przybyło -logopeda, neurologopeda

  • Edukacyjne prawa ucznia z autyzmem.

    Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym. Wpływa całościowo na rozwój i funkcjonowanie danej osoby.

    Obecnie coraz częściej stosuje się określenie „spektrum autyzmu”, co ma na celu zwrócenie uwagi na to, jak różnorodne są osoby z autyzmem i w jak różny sposób zaburzenie to może wpływać na ich życie. W spektrum znajdują się zarówno osoby niemówiące, mające poważne problemy w zakresie samodzielności i funkcjonujące na poziomie niepełnosprawności intelektualnej, jak również osoby sprawnie porozumiewające się mową i odnoszące sukcesy edukacyjne i zawodowe. Dla skrótowego określenia spektrum autyzmu używa się najczęściej angielskiego ASD (Autism Spectrum Disorder).

    Dziecko lub uczeń, u którego został zdiagnozowany autyzm wymaga szczególnego wsparcia w procesie edukacji i specjalnej organizacji nauki i metod pracy, bez względu na to, czy uczęszcza do placówek ogólnodostępnych, integracyjnych, czy też do przedszkoli i szkół specjalnych.

    Podstawowym dokumentem regulującym proces edukacji dzieci z autyzmem jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, które może wydać jedynie zespół orzekający w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa wyraźnie prawo. Mówi o tym m.in. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 roku w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. W niniejszym artykule wymienione zostaną najważniejsze prawa jakie przysługują dzieciom i młodzieży z ASD, w związku z kształceniem specjalnym na terenie przedszkoli i szkół.

     

    Prawa dziecka lub ucznia z autyzmem, w tym z Zespołem Aspergera:

     

    1. Objęcie wczesnym wspomaganiem rozwoju, na podstawie opinii WWR wydanej również przez zespół orzekający w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (do momentu rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej)

     

    2. Kształcenie specjalne na etapie wychowania przedszkolnego:

    w przedszkolu/oddziale ogólnodostępnym,

    w przedszkolu/oddziale integracyjnym,

    w przedszkolu/oddziale specjalnym,

    w przedszkolu specjalnym.

     

    3. Odroczenie obowiązku szkolnego,

    jednak nie dłużej niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat.

     

    4. Kształcenie specjalne w trakcie pobierania nauki we wszystkich typach szkół zgodnie z indywidualnymi predyspozycjami, potrzebami rozwojowymi oraz edukacyjnymi, przy czym wybór miejsca kształcenia należy do rodziców/opiekunów prawnych dziecka. Mogą to być szkoły specjalne (terapeutyczne), integracyjne i masowe (ogólnodostępne).

     

     

     

    5. Dostosowanie wymagań edukacyjnych.

    Szkoła ma obowiązek dostosować program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie to następuje na podstawie indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (IPET). Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń mają prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu, a także w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu wielospecjalistycznych ocen poziomu funkcjonowania ucznia.

     

    6. Zajęcia rewalidacyjne, odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, w wymiarze :

    – w szkole ogólnodostępnej lub integracyjnej – 2 godz. tygodniowo na ucznia

    w szkole/oddziale specjalnym – 12 godzin tygodniowo na oddział

    Dla uczniów z autyzmem są to:

    „Zajęcia rozwijające umiejętności społeczne, w tym umiejętności komunikacyjne”- prowadzone przez specjalistę z zakresu autyzmu.

    Uczniom autystycznym w szkole ogólnodostępnej i oddziale integracyjnym organizuje się zajęcia rewalidacyjne indywidualne, a w pozostałych typach szkół w formie zajęć grupowych. Zajęcia te nie mogą być organizowane na podstawie Karty Nauczyciela. Muszą bowiem wynikać z arkusza organizacji pracy placówki w danym roku szkolnym.

     

    7. Zwolnienie z nauki drugiego języka obcego.

     

    8. Wydłużenie okresu nauki na każdym etapie edukacyjnym o jeden rok. zwiększając proporcjonalnie wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Decyzję podejmuje rada pedagogiczna po uzyskaniu zgody rodziców ucznia oraz pozytywnej opinii Zespołu, którego zadaniem jest planowanie i koordynowanie udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Nauka może być prowadzona do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 20 lat (w przypadku szkoły podstawowej) lub 24 lata (w przypadku szkoły ponadpodstawowej).

     

    9. Przystąpienie do egzaminów zewnętrznych, w tym egzaminu maturalnego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w warunkach i formie dostosowanych do niepełnosprawności, zgodnie z komunikatem CKE na dany rok.

     

    10. Korzystanie z pomocy psychologiczno – pedagogicznej, stosownie do potrzeb ucznia w formie m.in.

    zajęć rozwijających uzdolnienia; zajęć rozwijających umiejętności uczenia się;zajęć dydaktyczno-wyrównawczych; zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych, oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym; zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu – w przypadku uczniów szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych; porad i konsultacji dla rodziców i ucznia.

     

    11. Zapewnienie odpowiednich warunków do nauki, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych.

     

    12. Wsparcie ze strony dodatkowo zatrudnionych nauczycieli.

    W szkołach ogólnodostępnych, w których kształceniem objęci są uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na autyzm, w tym Zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

     

    13. Możliwość realizacji wybranych zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych indywidualnie z uczniem lub w grupie do 5 uczniów.

    Taka forma pracy może być realizowana dla uczniów, którzy natrafiają na poważne trudności w funkcjonowaniu wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub klasowym do którego uczęszczają.

     

    Podsumowanie:

    Prawa ucznia objętego kształceniem specjalnym w jednostce oświatowej nie są w żaden sposób ograniczone. Jest wręcz przeciwnie, gdyż uczeń posiadający orzeczenie ma wszelkie prawa, które mają inni rówieśnicy, a z racji zdiagnozowanych specjalnych potrzeb powinien dodatkowo liczyć na specjalistyczne i wielowymiarowe wsparcie.

     

     

  • Co to jest dyskalkulia?

             

                Dyskalkulia obok dysleksji, dysortografii i dysgrafii należy do grupy tzw. specyficznych trudności w uczeniu się.

    Termin ten pochodzi z języka łacińskiego i oznacza trudności w liczeniu (calkulare – liczyć, dys – trudność).

                Pojęciem tym określa się zaburzenia zdolności matematycznych, które mają źródło w genetycznych lub wrodzonych nieprawidłowościach dotyczących funkcjonowania części mózgu odpowiedzialnej za dojrzewanie umiejętności matematycznych wraz z wiekiem.

                Osoby, które mają dyskalkulię nie są w stanie osiągnąć adekwatnego do swojego wieku rozwojowego poziomu biegłości w procesach matematycznych, pomimo iż mają prawidłowy poziom inteligencji, sprzyjające warunki edukacyjne, odpowiedni poziom motywacji do nauki i nie występują u nich żadne zaburzenia emocjonalne.

                Warto wiedzieć, że dyskalkulii nie towarzyszą żadne nieprawidłowości w zakresie ogólnych funkcji umysłowych. Jest rozpoznawana u dzieci z przeciętną lub ponadprzeciętną inteligencją.

                Nie wszystkie trudności w nauce matematyki są dyskalkulią. Problem ten dotyczy dzieci/uczniów wykazujących wiek matematyczny wyraźnie niższy od wieku rozwoju umysłowego. Rozpoznanie dokonuje się poprzez szczegółową diagnozę psychologiczno-pedagogiczną.

     Rodzaje dyskalkulii:

    • dyskalkulia werbalna, czyli zaburzenia umiejętności słownego nazywaniapojęć i zależności matematycznych, określaniem liczby obiektów,
    • dyskalkulia wykonawcza, to zaburzenia manipulowania realnymi obiektami w celach matematycznych, problemy z szeregowaniem,
    • dyskalkulia leksykalna, polegająca na braku zdolności odczytywaniasymboli matematycznych, liczb, cyfr, znaków,
    • dyskalkulia graficzna, oznaczająca trudności wzapisywaniu symboli, liczb, działań matematycznych;
    • dyskalkulia pojęciowo – poznawcza, cechująca się niezdolnością rozumieniapojęć, relacji i zależności matematycznych;
    • dyskalkulia operacyjna, w której zaburzona jest zdolność wykonywania operacji i działań matematycznych.

     

    Typowe objawy dyskalkulii

    Dyskalkulię można dostrzec u dziecka już od najmłodszych lat. Mogą wówczas wystąpić trudności z oszacowaniem ilości elementów w zbiorze bez ich przeliczenia oraz liczeniem w pamięci (potrzebują konkretów nawet do liczenia łatwych działań). Z wiekiem objawy te są coraz poważniejsze i stają się bardziej widoczne.

    Problemy te dotyczą najczęściej:

    • odczytywania zegarów analogowych,
    • określenia, która z dwóch liczb jest większa,
    • rozróżniania prawej i lewej strony ciała oraz innych zależności przestrzennych,
    • liczenia wstecz,
    • zapamiętania tabliczki mnożenia,
    • szacowania, np. kosztów zakupów w koszyku, rozmiaru przedmiotu, odległości,
    • dodawania i odejmowania w pamięci (zgadywanie wyników),
    • słabego zapamiętywania pojęć, symboli, wzorów matematycznych oraz algorytmów rozwiązywania zadań, wykonywania działań,
    • niskiej zdolności stosowania wiedzy matematycznej w praktyce,
    • odczytywania mapy, nut,
    • kłopotów z porównywaniem figur geometrycznych, ich cech, proporcji, wielkości, wysokości,
    • odczytywania wykresów, schematów,
    • rozumienia pojęć związanych z wagą, przestrzenią, kierunkiem, czasem,
    • trudności z zapisywaniem lub odczytywaniem podobnie wyglądających liczb, symboli,
    • mylenia dużych i małych liter w zapisach jednostek oraz symboli,
    • odczytywania liczb wielocyfrowych,
    • rysowania figur i brył geometrycznych,
    • gubienia cyfr i znaków matematycznych w zapisach,
    • zapamiętywania, co oznacza dany symbol, skrót we wzorze,
    • niedokładnościami w pomiarze długości,
    • chaotycznego zapisu operacji matematycznych,
    • rozumienia jednostek, ich przeliczania, zamieniania, zależności między nimi,
    • przechodzenia od konkretów do abstrakcyjnego myślenia,
    • wyobrażenia sobie treści zadania,
    • mylenia kierunków przy działaniach matematycznych, przestawianie cyfr w ułamkach potęgach, pierwiastkach,
    • rozumienia odwrotności działań,
    • braku logicznego myślenia, słabego kojarzenia i łączenia ze sobą wiedzy, informacji,
    • wolnego tempa pracy przy wykonywaniu działań matematycznych,
    • sporych trudności zwłaszcza z zadaniami tekstowymi, rozumieniem przedstawionych zależności, ich matematyzacją,
    • zapamiętywania sekwencji ruchów, kroków tanecznych, układów choreograficznych,
    • skupienia, koncentracji na zadaniach wymagających dłuższego myślenia,
    • obniżonej motywacji do uczenia się matematyki.

     

                Warto pamiętać, że dyskalkulia nie oznacza jedynie problemów w opanowaniu umiejętności matematycznych. Może również utrudniać naukę innych przedmiotów szkolonych, np. geografii, fizyki, chemii, a nawet historii, techniki, muzyki czy wychowania fizycznego.

                Objawy dyskalkulii, które mogą wystąpić na innych poza matematyką przedmiotach to głównie:

    • kłopoty z odczytywaniem czasu, posługiwaniem się zegarkiem,
    • trudności z opanowaniem chronologii wydarzeń;
    • zaburzenia orientacji w terenie;
    • problemy z zapamiętaniem sekwencji ruchów, ćwiczeń, kolejności kroków tanecznych, układu choreograficznego;
    • zapominanie ważnych dat dotyczących spraw osobistych;
    • problemy z wykonywaniem codziennych zadań  wymagających stosowania liczb, ważenia, mierzenia, np. przy gotowaniu posiłków;
    • brak zdolności do rozumienia symboli graficznych (np. znaki drogowe);
    • słaba koordynacja sportowa, niezborność ruchowa,
    • nienadążanie za szybko zmieniającymi się instrukcjami;
    • trudności w opanowaniu zapisu nutowego, wartości rytmicznych i terminologii muzycznej;
    • kłopoty ze znalezieniem odpowiedniej strony i zadania w podręczniku.

     

     

     

     

     

                Dane statystyczne szacują, iż dyskalkulia występuje prawie u 6% populacji. Im wcześniej zostanie zdiagnozowana, tym większa szansa na zrozumienie problemów dziecka  i podjęcie odpowiedniego wsparcia oraz terapii.

     

     

    Beata Zasowska

    Pedagog, terapeuta pedagogiczny